Introductie
In onze serie Masters of Engineering delen collega’s hun persoonlijke projecten en passies. Vandaag vertelt Niek over zijn bloemencorsowagen in Sint Jansklooster: wat begint als een eenvoudige schets, wordt door hem vertaald naar een volwassen technisch ontwerp in SolidWorks.
Waar vroeger schetsjes en boerenverstand genoeg waren, doet het gebruik van CAD steeds meer zijn intrede in het bloemencorso. De constructies bevatten zelfs 3D-geprinte onderdelen, professionele lagers en een zorgvuldig uitgedachte krukas: ontworpen met dezelfde zorg en precisie die hij dagelijks toepast als Mechanical Engineer bij MechDes.
Wie hem vervolgens ziet staan naast een corsowagen van twintig ton, onder een constructie die tien meter de lucht in torent, begrijpt meteen dat techniek voor Niek veel meer is dan een beroep. Het is een levensstijl. Overdag werkt hij aan complexe engineeringprojecten bij MechDes, ’s avonds en gedurende de zomermaanden staat hij te bouwen aan een spectaculair bloemencorso waarmee hij jaarlijks tijdens het officiële Corso Sint Jansklooster in Augustus door Sint Jansklooster trekt.
Voor mij is techniek eigenlijk één grote speeltuin. Het mooiste is bedenken hoe je iets echt werkend krijgt: of het nu een industriële machine is of een rad van tien meter hoog op een corsowagen. Dat puzzelen, dát geeft mij energie.
Corsobouwen: de traditie zit diep in zijn bloed
Niek groeide letterlijk op tussen bloemen, staal en lasapparaten. Hij werd van jongs af aan door zijn ouders meegenomen naar de bouwplaats, en vanaf dat moment was het eigenlijk onafwendbaar: ook hij zou onderdeel worden van deze traditie. Als klein jongetje plakte hij bloemen en ingelijmde kranten, op zijn twaalfde legde hij zijn eerste lasverbinding.
"Als ik er nu naar terugkijk was dat vrij jong,” vertelt hij. "Maar toen had ik al direct in de gaten dat techniek mij interesseerde. Dat geluid, de vonken, het besef dat je twee stukken staal aan elkaar kunt verbinden: dat vond ik magisch.”
Sindsdien is er veel veranderd. Tegenwoordig is Niek vast lid van de bouwgroep en heeft hij ook de financiële verantwoordelijkheid als penningmeester. Het bouwproces begint steevast in december, wanneer het ontwerp voor het nieuwe jaar wordt gekozen. Dan volgt er maandenlang werk: tot april gaat het vooral over plannen, voorbereiden en maquettes maken; daarna verrijst de wagen stukje bij beetje.
In de loop van de zomer wordt het tempo opgevoerd: meerdere avonden in de week, en in augustus draait de groep op volle toeren. "In de laatste weken leef je praktisch op het bouwterrein. Het is soms even doorbijten, maar ook ontzettend mooi. Juist dat gevoel van: samen zijn we verantwoordelijk dat deze mega-machine straks rijdt en straalt.”
Hightech achter de schermen
Het beeld van een corsowagen is kleurrijk: tienduizenden dahlia’s, papier-maché oppervlakken en bewegende vormen die door de dorpsstraten trekken. Maar achter die schoonheid gaat een wereld van techniek schuil. Waar de bouw vroeger vooral draaide op gevoel en ervaring, voegde Niek vanuit zijn werkervaring een nieuwe dimensie toe.
Tegenwoordig ontwerpt hij onderdelen van de wagen in SOLIDWORKS. Bewegende delen worden meer en meer van tevoren in 3D uitgewerkt in plaats van geïmproviseerd. Onderdelen 3D-print hij soms zelf bij MechDes om bewegingen te testen of om onderdelen direct in de wagen te verwerken.
"Het rad met krukas dat ik afgelopen jaar ontworpen heb is daar een goed voorbeeld van", vertelt hij trots. "Dat werkte perfect. Zelfs toen het per ongeluk klem liep, gaf de constructie geen krimp: hij drukte gewoon het obstakel opzij. Dat liet zien dat vooraf modelleren veel oplevert, ook al besteden we daar in onze vrije tijd best veel uren aan."
Samen leren, samen bouwen
Wat het corso bijzonder maakt, vindt Niek, is de samenwerking. Ondanks de indrukwekkende techniek draait alles op vrijwilligers en groepsgevoel. Kernleden zijn er het hele jaar door, maar richting de finale weken sluiten meer mensen aan.
"In onze groep van een man of dertig heeft iedereen zo zijn talenten", vertelt Niek. "Sommigen zijn docenten of vertegenwoordiger en hebben vanuit hun werk geen ervaring met techniek, maar door de jaren heen leren ze lassen, staal buigen, of complexe vormen maken. Anderen kunnen hun ei kwijt in bijvoorbeeld de catering of kunnen hun organisatievermogen toepassen. Dat is prachtig om te zien. Iedereen groeit, en samen draag je verantwoordelijkheid."
Competitie en traditie
Het corso is ook wedstrijd. Elk jaar strijden twaalf bouwgroepen om juryprijzen, publieksstemmen en vooral de felbegeerde eerste plaats.
"Natuurlijk willen we die hoofdprijs ooit winnen. Maar tegelijkertijd is het proces ernaartoe minstens zo waardevol. De avonden samen bouwen, eindeloze discussies over constructies, en dan dat moment dat jouw idee tot leven komt en het gewoon werkt: dat is onbetaalbaar."
De traditie ligt diep verankerd in zijn dorp. "In de weken na het corso gaat elk gesprek vroeg of laat weer over de wagens. Het is meer dan een hobby: het is onderdeel van de cultuur, een manier van samenleven."
Innovatie door samenwerking
De manier waarop hij corsowagens bouwt en de manier waarop hij werkt bij MechDes versterken elkaar. Waar het corso dwingt tot improvisatie met enigszins beperkte middelen, leert zijn werk hem juist om vooraf alles uit te denken.
Bij MechDes tekenen we iets volledig uit voordat het gebouwd wordt. Bij het corso hebben we vaak niet de middelen om alles vooraf te checken. Dan moet je creatief zijn. Samen zorgen die werelden ervoor dat ik steeds beter word. Ik neem uit beide veel mee.
Een concreet voorbeeld zijn de lagers die hij dit jaar toepaste in de wagen. Waar vroeger vaak simpel werd gewerkt, buis in buis, geïmproviseerd met wat voorhanden was, kiest de groep nu een aantal jaar voor volwaardige lagers.
"Dat klinkt eenvoudig", legt Niek uit, "maar het scheelt enorm in soepelheid en betrouwbaarheid. Bewegende onderdelen lopen daardoor veel minder snel vast, en dat vertaalt zich direct naar een betere wagen."
Bij dit stuk techniek betrok hij bovendien een collega van MechDes. "Ik heb hiervoor Sander den Oudsten (Senior Lead Engineer bij MechDes Engineering) nog aangehaakt. Hij gaf waardevolle inzichten over de juiste belasting en de positie van de lagers, zodat de constructie optimaal zou werken. Het is inspirerend om te merken dat kennis die je in een professionele omgeving opdoet, letterlijk vertaald kan worden naar een vrijwilligersproject in het dorp."
De gouden combinatie
Wie Niek op het bouwterrein in Sint Jansklooster aan het werk ziet, hoort het ritmisch geluid van lasspetters en ziet staal langzaam tot leven komen. Voor Niek zijn techniek en creativiteit geen gescheiden werelden, maar één continu verhaal: het verhaal van ideeën die vorm krijgen, van passie die zich vertaalt in tastbare oplossingen.
En misschien is dát wel zijn bijzondere kracht of zoals hij het zelf noemt: de gouden combinatie. Overdag bedenkt hij bij MechDes slimme oplossingen voor complexe vraagstukken, en in het weekend zet hij die visie om in de realiteit, in corsowagens die met duizenden lichtjes door het dorp trekken.
Of het nu gaat om hightech machines of grootschalige kunstwerken, Niek heeft een passie voor techniek. Daarom zeggen wij samen met hem: We engineer your vision.
