Introductie
In engineering draait alles om het vinden van de juiste balans tussen ontwerp en productie. Bij MechDes nemen we maakbaarheid serieus, omdat een ontwerp pas echt goed is als het niet alleen technisch klopt, maar ook efficiënt en betrouwbaar geproduceerd kan worden. Afgelopen jaar hebben we hier extra stappen in gezet door met een aantal collega’s de training maakbaarheid van Mikrocentrum te volgen. Deze training is bedoeld om onze kennis over productieprocessen te vergroten en te laten zien hoe kleine ontwerpkeuzes grote gevolgen kunnen hebben voor de keten.
Van tekening naar productie: leren van de praktijk
Tijdens de training hebben we veel van ons eigen werk kunnen bespreken en feedback gekregen van professionals. Dit heeft ons inzicht gegeven in hoe we ontwerpen kunnen optimaliseren om het productieproces in de volgende stappen van de keten gemakkelijker te maken. Soms blijkt een ogenschijnlijk eenvoudig onderdeel verrassend complex te zijn, terwijl een complex onderdeel met de juiste tools en aanduidingen juist eenvoudig te produceren blijkt te zijn.
Eén van de leerpunten die direct toepasbaar is, kwam tijdens een bezoek aan de frezerij. Hier kwamen we erachter dat we een radius soms beter iets groter kunnen intekenen i.v.m. de standaardmaten van frezen, om zo de bewerking makkelijker en efficiënter te maken. Dit soort praktische inzichten laten zien hoe klein detail in een ontwerp en uiteindelijk tekening grote invloed kan hebben op de maakbaarheid.
Sparren met de bouwers op de vloer: kennis direct toepassen
Bij MechDes geloven we dat de beste ontwerpen ontstaan wanneer engineers nauw samenwerken met de mensen die de onderdelen daadwerkelijk maken. Jelmer vertelt:
Tijdens het ontwikkelproces van de mallen loop ik graag naar één van de medewerkers van de frezerij om te sparren over onderdelen die mogelijk complex zijn. Hun ervaring helpt me te begrijpen hoe ik de mal slimmer kan ontwerpen.
Frezers maken vaak eerst een kleine mal om een complex onderdeel te kunnen vervaardigen, omdat het anders moeilijk op te spannen is. Door hier rekening mee te houden, kunnen wij als engineers onze onderdelen zo ontwerpen dat de productie soepeler verloopt. Ditzelfde principe geldt ook bij lasconstructies, vertelt Pascal:
Bij complexe lassamenstellingen loop ik naar de lassers om te sparren. Tijdens het lassen is er sneller kans op vervorming, dus het is belangrijk om te weten hoe bepaalde dingen op de werktekening moeten komen.
Deze directe samenwerking met productieprofessionals maakt onze ontwerpen niet alleen werkbaarder, maar geeft ook een continu leerproces. We leren zo hoe kleine aanpassingen in een tekening grote problemen in de praktijk kunnen voorkomen.
Inzicht in de keten: van ontwerp tot assemblage
Een ander waardevol moment was een recente trip naar Tsjechië, waar Jelmer en collega Guus, Support Engineer, verschillende mallen in productie hebben gezien. Vanuit het perspectief van assemblage werd duidelijk hoe kleine ontwerpkeuzes grote gevolgen kunnen hebben. Wat op een beeldscherm eenvoudig lijkt, kan tijdens de assemblage problemen opleveren die leiden tot stilstand en rework. Door dit al in het ontwerp mee te nemen, kunnen we kosten en tijd besparen en de productie veel efficiënter maken.
Het is deze ervaring die het concept van maakbaarheid tastbaar maakt: ontwerpen is niet alleen tekenen, maar anticiperen op wat er gebeurt nadat het onderdeel ons scherm verlaat. Het gaat om een ketenperspectief waarbij productie, assemblage en onderhoud samenkomen.
Denk in oplossingen: Less = More
Bij MechDes wordt tijdens de ontwerpfase altijd nagedacht over de productiemethode: frezen, draaien, vlamsnijden of kanten. Onnodige bewerkingen proberen we te vermijden en het aantal opspanningen van een onderdeel wordt zo laag mogelijk gehouden.
Onze gedachtegang "Less = More" betekent dat we soms meerdere onderdelen samenvoegen tot één onderdeel, of juist een complex onderdeel opdelen in meerdere eenvoudigere onderdelen. Hierdoor wordt de productie goedkoper en gemakkelijker. Tijdens ons inwerktraject leren nieuwe engineers volgens dezelfde methodiek onderdelen en mallen te ontwerpen. Door het bouwen van een trainingsmal versterkt hun besef dat maakbaarheid een integraal onderdeel van het ontwerpproces moet zijn.
Maakbaarheid in extreme omstandigheden: Thom’s kijk op offshore en zware machinebouw
Voor offshore- en zware machinebouwconstructies gelden andere regels dan voor lichte of seriematig geproduceerde producten. Thom, Mechanical Engineer bij onze business unit Special Equipment, benadrukt dat de schaal, belastingen en omgevingseisen specifieke uitdagingen met zich meebrengen. Daarom gaat bij zware offshore constructies maakbaarheid hand in hand met doordachte engineering.
Deze zwaardere constructies bestaan vaak uit laswerk van dikke platen en kokerprofielen. Het gewicht en formaat beperken de keuze van productiemethoden, hijsmiddelen en transport. Daarnaast stelt de omgeving – zout water gecombineerd met hoge dynamische belastingen – extra eisen aan materiaalsoorten en corrosiebescherming.
Maakbaarheid moet daarom vanaf het eerste ontwerp geïntegreerd zijn. Lasbaarheid, materiaaldiktes, conservering en inspecteerbaarheid spelen een centrale rol. Full-penetration lassen beïnvloeden naadvormen, vervorming en inspectieprocedures. Ook NDT, niet-destructief onderzoek, moet goed uitvoerbaar zijn. Vermoeiingsgevoelige details en slecht bereikbare ruimtes vermijden we zoveel mogelijk.
Bij deze projecten is maakbaarheid vanaf het eerste ontwerp cruciaal. Ontwerpen moeten rekening houden met lasbaarheid, beschikbaarheid van materiaal in de juiste diktes en uitvoeringen, en de mogelijkheid tot conservering. Full-penetration lassen zijn vaak vereist, wat directe invloed heeft op naadvormen, kromtrekken en inspectie. Bovendien moet NDT, oftewel niet-destructief testen, waarbij we controleren zonder het onderdeel te beschadigen, altijd goed uitvoerbaar zijn. Vermoeiingsgevoelige details, slecht bereikbare posities of holle ruimtes worden daarom zoveel mogelijk vermeden.
Het ontwerp moet zó gemaakt zijn dat alle onderdelen bereikbaar blijven voor stralen, schilderen en onderhoud. Zelfs kleine, moeilijk bereikbare ruimtes kunnen op de lange termijn grote problemen veroorzaken. Daarom zijn we vanaf het begin in nauw contact met de beoogde fabricators. Zo kunnen we ontwerpen realiseren die technisch perfect zijn, maar ook efficiënt en veilig geproduceerd kunnen worden.
Bij de omvang van sommige offshore-constructies moet je al tijdens het tekenen nadenken over hoe onderdelen verplaatst en gemonteerd worden. Het is niet alleen een kwestie van hoe het er op papier uitziet; het moet ook fysiek uitvoerbaar zijn.
Maakbaarheid in extreme omstandigheden is niet iets wat je later toevoegt; het is een continu proces waarin constructieve eisen, productietechniek, logistiek en onderhoud vanaf dag één samenkomen.
Kennisuitwisseling als sleutel van maakbaarheid
Maakbaarheid leer je niet alleen uit boeken of trainingen. Het ontstaat vooral door kennis uit te wisselen met de mensen die dagelijks in de werkplaats staan. Daarom zoekt MechDes actief de samenwerking met fabricators, zowel vóór, tijdens als na projecten. Een mooi voorbeeld daarvan is de recente kennisuitwisselingsdag die we samen met Breman Machinery B.V. organiseerden. Onze complete Special Equipment afdeling was welkom in Genemuiden, waar we een kijkje kregen in hun proces en werkwijze rondom de productie van grote staalconstructies.
Deze dag leverde waardevolle inzichten op die we direct kunnen toepassen in onze ontwerpen. Door beter te begrijpen hoe fabricators keuzes maken en uitdagingen in de praktijk oplossen, versterken we de verbinding tussen theorie en uitvoering. Het resultaat is niet alleen een beter ontwerp, maar ook een hechtere samenwerking in de keten en dat is precies waar maakbaarheid om draait.
De meerwaarde van maakbaarheid
Het continue nadenken over maakbaarheid maakt ons als engineers completer. Door vroegtijdig te anticiperen op uitdagingen in productie, assemblage en onderhoud, voorkomen we dure en tijdrovende problemen later in het proces. Het inzicht dat we opdoen door sparren met frezers, lassers en assemblagemedewerkers, én door projecten van begin tot eind te volgen, geeft ons een uniek overzicht van de volledige keten.
Bij MechDes moedigen we engineers aan om kritisch te blijven kijken naar hun ontwerpen en altijd de volgende stap in de keten in gedachten te houden. Het gaat niet alleen om het technisch correct tekenen, maar om ontwerpen die daadwerkelijk werkbaar, efficiënt en duurzaam geproduceerd kunnen worden.
Kwaliteit van engineering bij MechDes
MechDes is een creatief en eigenzinnig werktuigbouwkundig engineeringsbureau met meer dan 30 jaar ervaring. Wij leveren hoogwaardige engineering via partnerships, met betrokkenheid in alle projectfasen. Onze business units Special Equipment en Tooling & Machines richten zich op respectievelijk complexe, zware constructies en mallen, gereedschappen en machines.
Onze kernwaarden – Innovatief, Grondig, Betrokken en Samen trots – komen tot uiting in elk project. We werken nauw samen met onze klanten en de productiepartners om ontwerpen te realiseren die technisch perfect én praktisch maakbaar zijn. Bij MechDes geloven we dat de beste oplossingen ontstaan wanneer kennis, ervaring en creativiteit samenkomen, met oog voor iedere stap in de keten.
